جمال الدين محمد الخوانساري
481
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
كه راست است والبتة واقع خواهد شد ، يار است بودن آن واين كه البتة واقع خواهد شد واينست كه در تهيهء آن نيستند ، وغلبه كرده بر شما وعدهء دروغ اميد وفريب آن ، واينست كه هميشه مشغوليد بسعى از براي آن . 6688 قد ذهب منكم الذاكرون والمتذكّرون ، وبقي النّاسون والمتناسون . بتحقيق كه رفته است از شما ياد دارندگان وبياد آورندگان ، وباقي مانده فراموشكاران وخود را بفراموشى اندازندگان . خطاب بأصحاب خودست باين كه خوبان شما رفتهاند وبدان شما ماندهاند ، ومراد به « ياد دارندگان » آنانند كه همواره در ياد حق تعالىاند يا در ياد مرگند وبه « ياد آورندگان » آنان كه گاهى غافل شوند وباز بيادآورند ، وبه « فراموشكاران » آنها كه در ياد آن نيستند وبه « فراموشى - اندازندگان » آنان كه در ياد آن هستند امّا چون مقتضاى آنرا از أطاعت وفرمانبردارى يا تهيهء مرگ بعمل نمىآورند گويا خود را بفراموشى انداختهاند . 6689 قد قادتكم ازمّة الحين ، واستغلقت « 1 » على قلوبكم اقفال الرّين . بتحقيق كه كشيدست شما را عنانهاى هلاكت ، وبسته شده بر دلهاى شما قفلهاى چركنى . مراد مذمّت أصحاب خودست بنافرمانى وگنهكارى چنانكه گويا كشيده است ايشان را عنانهاى هلاكت يعنى عنانها كه هلاكت ايشان را كرده وبه آنها مىكشد ايشان را بجانب خود ، ومراد به « چركنى » چركنى وزنگ گناهانست كه فرو گرفته دلهاى ايشان را وبمنزلهء قفلها شده بر آنها كه مانع شود از داخل شدن پند وموعظه در آنها . 6690 قد تصافيتم على حبّ العاجل ورفض الآجل . بتحقيق كه دوست صاف شدهايد با يكديگر بر دوستى دنيا وترك آخرت . مراد
--> ( 1 ) در أقرب الموارد گفته : « استغلق الباب عسر فتحه ، وعليه الكلام أرتج » .